Efrussiler, on 19.yüzyıl Paris ve Viyana toplumunda “kuyruklu yıldız gibi yanan” Rothschild’ler kadar zengin ve saygın büyük bir banka ailesiydi. Yine de II.Dünya Savaşı’nın sonunda, devasa imparatorluklarından geriye kalan neredeyse tek şey, hiçbiri bir kibrit kutusundan büyük olmayan 264 ağaç ve fildişi oymacılığından oluşan bir netsuke koleksiyonu oldu.
Porselen eserleri pek çok müze koleksiyonunda yer alan, dünyaca ünlü bir seramik sanatçısı olan de Edmund de Waal, en fazla kibrit kutusu büyüklüğünde 264 ahşap ya da fil dişi oyma Japon heykelle, ilk kez büyük amcası Iggie’nin Tokyo’daki dairesinde karşılaştığında arkasındaki hikayenin ayrıntılarını bilmese de koleksiyona tam anlamıyla tutuluyor. Yazar, ailesini ve yaşadıkları kayıp dünyayı geri kazanmak için bir keşif yolculuğuna çıkarak, ailesinin geçmişine dair, hayal bile edemeyeceği müthiş bir hikayenin kapısını aralamak için harekete geçiyor.
Cebine bir netsuke koyup yola çıkan Edmund de Waal, roman boyunca imparatorluğun en ihtişamlı günlerini yaşadığı Odessa’dan 19. yüzyıl sonu Paris’ine, kuşatma altındaki Viyana’dan II. Dünya Savaşı sonrası Tokyo’suna ailesinin fırtınalı hikayesinin izini sürüyor. Romanda okur, 1860’ta dünyanın en büyük tahıl ihracatçısı haline gelen, ‘Tahılın Kralları’ olarak tanınan Ephrussiler’in Monet, Rilke, Proust gibi figürlerle keşişen hayatlarını, nasıl sanat dostu bir aile olduklarını ve Nazilerin iktidara gelişiyle verdikleri hayatta kalma mücadelelerine tanık oluyor. Ailenin çeşitli fertlerini tanırken, Rothschild’lere rakip olacak kadar süper zengin bu Yahudi aileden her şeyin elinden alındığı 2. dünya savaşı dönemi çok dokunaklı bir şekilde aktarıyor.
Edmund de Waal, nasıl porselene özenle
şekil verip her eserinden sadece bir tane yapıyorsa romanında da eşsiz bir
ailenin hikayesini incelikle işliyor.
Kitabın başları biraz ağır ilerliyor ve bir süre kimin kim olduğunu anlamak için durup kitabın başındaki aile tablosuna bakmak zorunda kalıyorsunuz. Ancak bir kez kitabın içine girince gerisi çorap söküğü gibi akıyor.
Okuyucuyu zamanda geriye, netsuke ve ailesinin yaşadığı alanlara taşıyan, aynı dönemlerdeki dünyanın tarihi ve politik çarpıcı dönemine de tanıklık eden eşsiz ve büyüleyici bir hikaye.
